Η ταινία "Zorba the Greek" γυρίστηκε το 1964 και βασίζεται στη νουβέλα "Βίος και πολιτεία" του Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη. Την ταινία σκηνοθέτησε ο Μιχάλης Κακογιάννης, ενώ τη μουσική έγραψε ο Μιίκης Θεοδωράκης. Η ταινία κέρδισε 3 βραβεία Όσκαρ.
Ο Μίμης Πλέσσας γεννήθηκε στην Αθήνα στις 12 Οκτωβρίου 1924. Διέγραψε μεγάλη καλλιτεχνική πορεία στη μουσική, στο θέατρο, τον
κινηματογράφο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Από τους πιο σημαντικούς
και παραγωγικούς Έλληνες συνθέτες, που διένυε με χαρακτηριστική άνεση το
φάσμα από την τζαζ και την ελαφριά μουσική έως το έντεχνο λαϊκό
τραγούδι και τις μεγάλες μουσικές φόρμες. Ο Μίμης Πλέσσας ξεχώρισε από πολύ νωρίς με το ταλέντο του, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Συνεργάστηκε με πληθώρα κορυφαίων τραγουδιστών. Ασχολήθηκε με τη σύνθεση μουσικής στον κινηματογράφο και
στο θέατρο, έχοντας στο ενεργητικό του περισσότερες από 100 ταινίες και
δεκάδες παραστάσεις. Πέθανε στις 5 Οκτωβρίου 2024 σε ηλικία σχεδόν 100 ετών.
Γιώργος Κατσαρός
Ένα από τα διασημότερα τραγούδια ελληνικού κινηματογράφου, "Τα παιδιά του Πειραιά" έγινε παγκοσμίως γνωστό μέσα από την ταινία "Ποτέ την Κυριακή". Την μουσική έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις.
Κάθε μορφή τέχνης είναι μοναδική. Οι Εικαστικές Τέχνες, ο Χορός, η
Μουσική, το Θέατρο, η Λογοτεχνία έχουν η κάθε μια τη δική της γλώσσα, τα
δικά της εκφραστικά μέσα και το δικό της σύστημα συμβόλων.
Η Μουσική και η Ζωγραφική είναι δυο τέχνες που έχουν συναντηθεί και
αλληλεπιδράσει κατά τη διάρκεια της ιστορικής τους πορείας. Πολύ συχνά
ένας ήχοςδημιουργεί την εντύπωση ενός χρώματος και αντίστοιχα τα
χρώματασυχνά φέρνουν αυθόρμητα στο νου μελωδικά μοτίβα. Νότες και
χρώματα αποτελούν τα μέσα και τα υλικά με τα οποία οι καλλιτέχνες, ο
καθένας από τη σκοπιά της δικής του Τέχνης, προσπαθούν να μεταφέρουν
ιδέες και συναισθήματα, να συγκινήσουν και να προκαλέσουν αισθητική
απόλαυση.
Πάμπλο Πικάσο: «Μαντολίνο και κιθάρα» Σαλβαντόρ Νταλί: «Η κόκκινη Ορχήστρα»
Καντίνσκι: «Κίτρινο, Κόκκινο και Μπλε»
Προγραμματική μουσική
Ο όρος «Προγραμματική Μουσική» αφορά κάθε οργανικό μουσικό έργο με περιγραφικό ή αφηγηματικό χαρακτήρα. Ο συνθέτης εμπνέεται από τη φύση, ιδέες, μύθους, παραμύθια, ιστορικά γεγονότα, έργα των εικαστικών τεχνών και αξιοποιώντας τις δυνατότητες των μουσικών οργάνων προσπαθεί να τα περιγράψει. Αυτή η μη-μουσική ιδέα συνήθως προσδιορίζεται από τον τίτλο του έργου και πολλές φορές περιγράφεται και με επεξηγηματικά σχόλια ή σημείωμα.
Ένα από τα διασημότερα έργα προγραμματικής μουσικής είναι
οι «Εικόνες
από μια Έκθεση» του συνθέτη
Μουσόργκσκι. Πρόκειται για ένα έργο για πιάνο, που
εμπνεύστηκε ο καλλιτέχνης μετά την επίσκεψή του σε μια έκθεση έργων του
ζωγράφου Χάρτμαν. Ο συγκεκριμένος πίνακας ονομάζεται "Κατακόμβες του Παρισιού".
Συναισθησία
Η
συναισθησία συναντάται σε κάποια μορφή της σε έναν στους 3.000
ανθρώπους , ενώ η εμφάνισή της είναι σε μεγάλο βαθμό κληρονομική. Οι
συναισθητικοί συχνά αναφέρουν συσχετίσεις ανάμεσα στις αποχρώσεις των χρωμάτων, τους τόνους των ήχων και στην ένταση των γεύσεων. Για παράδειγμα ένας συναισθητικός είναι πιθανό να «δει» ένα περισσότερο έντονο κόκκινο χρώμα καθώς ανεβαίνει η συχνότητα ενός ήχου ή μία απαλή επιφάνεια μπορεί να έχει «γλυκιά» γεύση.
Οι
συσχετίσεις αυτές των αισθήσεων για τους συναισθητικούς δεν είναι
καθόλου μεταφορικές. Για αυτούς «πραγματικά» τα χρώματα έχουν γεύση, οι
οσμές ηχούν κ.λ.π. και η εμπειρία τους αυτή είναι διαρκής σε όλη τη
διάρκεια της ζωής τους. Ωστόσο, κάποιες φορές η περίεργη αυτή
ιδιαιτεροτητα χάνει την έντασή της κατά την ενηλικίωση ή μετά από αυτήν.
Ένα
ακόμα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της συναισθησίας είναι το ότι συνεχίζει
να υπάρχει ακόμα και όταν το άτομο χάνει την ικανότητα μιας αίσθησης.
Για παράδειγμα ένα άτομο που μπορεί να δει τους ήχους εξακολουθεί να το
κάνει αυτό ακόμα και αν τυφλωθεί κάποια στιγμή στη ζωή του.
Από πολύ παλαιότερα υπήρξαν προσπάθειες να κατασκευαστεί ένα όργανο που μαζί με την μουσική να παράγει και χρώματα! Η πρώτη προσπάθεια ανήκει στον Gregorio Comanini το 1590. Όμως η πιο γνωστή είναι αυτή τουBishop Bainbridgeτο 1877 όπου εγκατέστησε σε ένα όργανο πρίσματα και ανακλαστήρες έτσι ώστε με το πάτημα ενός πλήκτρου μια ημικυκλική οθόνη επάνω από το όργανο φώτιζε με κάποιο χρώμα.
Ας δούμε το παρακάτω βίντεο ώστε να καταλάβουμε πως η μουσική μπορεί να επηρεάσει μια σκηνή ταινίας:
Άρα η μουσική παίζει καθοριστικό ρόλο στον κινηματογράφο, ενισχύοντας τη
διάθεση, εντείνοντας τα συναισθήματα και δημιουργώντας μια βαθύτερη
σύνδεση με το κοινό.
Διαφορετικά μουσικά στοιχεία, όπως η μελωδία,
ο ρυθμός, η δυναμική και η ενορχήστρωση, χρησιμοποιούνται για να
προκαλέσουν συγκεκριμένα συναισθήματα και να υποστηρίξουν τη δράση στην
οθόνη..
Συγκεκριμένα είδη
μουσικής συνδέονται με συγκεκριμένες ψυχολογικές καταστάσεις,
συναισθήματα, χαρακτήρες ηρώων αλλά και κατηγορίες ταινιών (π.χ.
γουέστερν, θρίλερ κ.ά.). Η μουσική μπορεί να μεταφέρει μηνύματα,
σχολιάζοντας ή επεξηγώντας τη δράση, ή ακόμη και να αποκαλύψει κρυφές
πτυχές, που δεν εκφράζονται στο διάλογο
Ας δούμε ένα παράδειγμα όπου η μουσική προσδίδει διάθεση και ατμόσφαιρα σε μία σκηνή χωρίς λόγια
Ο όρος βουβός κινηματογράφος χρησιμοποιείται για να περιγράψει
τις ταινίες που δεν είχαν συγχρονισμένο ηχογραφημένο ήχο και πιο
συγκεκριμένα δεν είχαν ηχητικούς διαλόγους. Στις βουβές ταινίες οι διάλογοι γίνονται μέσω παντομίμας και κάρτες
τίτλων-διαλόγων. Η ιδέα συνδυασμού κινούμενων εικόνων με ήχο είναι παλιά
όσο και ο κινηματογράφος, αλλά λόγω τεχνικών δυσκολιών ο συγχρονισμός
διαλόγων έγινε πρακτικός μόλις στα τέλη της δεκαετίας του 1920.
Η ιστορία του κινηματογράφου
Η μουσική του κινηματογράφου δεν είναι μόνο ένα μουσικό είδος, αλλά χρησιμοποιούνται πολλά μουσικά είδη, ανάλογα με τις ανάγκες της ταινίας.
ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
Η
πιο ακριβής μέθοδος συγχρονισμού, μουσικής και εικόνας είναι η τεχνική
του "click track" όπου αργότερα μετονομάζεται ως "Mickeymousing" επειδή
στα κινούμενα σχέδια η μουσική κινείται μαζί με τους χαρακτήρες.
Sound effects
Διάφορα soundtracksαπό τη δεκαετία το '90 και μετά
Δεκαετία 1990
Τη δεκαετία αυτή δεν υπήρξαν ιδιαίτερες καινοτομίες όσον αφορά τη μουσική στις ταινίες. Η χρήση των pop και rock τραγουδιών καθώς και οι ορχηστρικές συνθέσεις ήταν συνηθισμένο φαινόμενο.
Δεκαετία 2000
Τη δεκατία αυτή η μουσική τεχνολογία έδωσε τη δυνατότητα στη δημιουργία εντυπωσιακών και ιδιαίτερα αξιομνημόνευτων soundtracks.
Δεκαετία 2010
Μια ειδική κατηγορία ταινιών είναι τα μιούζικαλ. Πρόκειται
για ένα κινηματογραφικό είδος, στην πλοκή του οποίου είναι ενσωματωμένα
και μουσικοχορευτικά κομμάτια.
Κι ένα βίντεο από το soundtrack της ταινίας "The good, the bad and the ugly" που αξίζει να παρακολουθήσουμε για το ριζοσπαστικό του ύφος και τα ασυνήθιστα μουσικά όργανα και τις ασυνήθιστες τεχνικές που χρησιμοποιεί.
